top of page
Szukaj

Czym jest Autonomiczny Układ Nerwowy?

  • Zdjęcie autora: Natalia Niegocka
    Natalia Niegocka
  • 6 lut
  • 2 minut(y) czytania



To część układu nerwowego. Działa całkowicie niezależnie od naszej kontroli.  Odpowiada za nasze funkcje życiowe takie jak: tętno, oddychanie, trawienie, czy gospodarka hormonalne.


AUN składa się z 2 części:

1) Układu współczulnego

2) Układu przywspółczulnego


W warunkach fizjologicznych, nasz układ nerwowy (AUN) działa w sposób harmonijny,

zrównoważony. Układ współczulny i przywspółczulny działają na zasadzie przeciwieństw,

żeby utrzymać w naszym organizmie równowagę.


Układ współczulny jest aktywowany w odpowiedzi na jakąś zagrażającą dla nas sytuację i

uruchamia reakcję ‘walki, ucieczki”. Jak to działa w praktyce? Dochodzi do następujących

czynności, żeby przygotować nasz organizm na odpowiednią reakcję:


  • Rozszerzenie źrenic

  • Zhamowanie produkcji śliny

  • Rozszerzenie oskrzeli

  • Przyśpieszenie pracy serca

  • Stymulacja uwalniania adrenaliny i noradrenaliny (hormonów stresu)

  • Stymulacja uwalniania glukozy (potrzeba dużej mobilizacji energetycznej)

  • Zhamowanie aktywności żołądka, trzustki i jelit (w sytuacji zagrożenia nie są nam potrzebne)

  • Zahamowanie oddawania moczu


Układ przywspółczulny- działa w sposób przeciwstawny. Odpowiada on m.in. za stan spokoju, relaksu, odpoczynku. Jego funkcje:


  • Zwęża źrenice

  • Stymuluje produkcje śliny

  • Zwęża oskrzela

  • Spowalnia serce

  • Pobudza żołądek, trzustkę, przyśpiesza perystaltykę jelit

  • Pobudza oddawanie moczu

  • Rozszerza naczynia krwionośne, powodując spadek ciśnienia


Rozregulowany układ nerwowy a trauma


Wyregulowany układ nerwowy jest w stanie reagować adekwatnie do występujących sytuacji.

Problem pojawia się wtedy, kiedy np. na skutek doświadczonej traumy utykamy w trybie

„walki albo ucieczki”, czyli dochodzi do częstej aktywacji układu współczulnego, kiedy

realnie żadne zagrożenie nie występuje.


W dobrze wyregulowanym układzie nerwowym reakcje na stres są włączane i wyłączane w

oparciu o postrzegany poziom bezpieczeństwa i zagrożenia.


Rozregulowany układ nerwowy reaguje na AKTUALNE sytuacji na podstawie przeszłych

stresorów np. traumy. I nie jest w stanie znaleźć sposobu na powrót do równowagi, nawet jeśli

zagrożenie nie istnieje, lub minęło. Ciało wówczas może nadal doświadczać wszystkich

fizjologicznych reakcji na zagrożenie (np. przyśpieszone bicie serca, problemy trawienne

itp.), co uniemożliwia optymalne funkcjonowanie. Trauma rozregulowuje układ nerwowy i

wpływa na nasze myśli, emocje i samopoczucie, nawet jeśli miała miejsce dawno temu.

 
 
 

Commentaires


  • Facebook

© 2025 by Centrum Leczenia Traumy

centrum_leczenia_traumy_logo.png
bottom of page